معلم گرامي حواستان جمع  باشد ، از آنجا كه معلمان با كودكان زيادي سر و كار دارند راحت تر مي توانند متوجه غير طبيعي بودن فعاليت يا كم توجهي كودك شده و بيماري كودك را تشخيص دهند . هوشياري شما در اين زمينه مي تواند آينده كودك را دگرگون سازد . بايد توجه داشت كه تمام كودكان مبتلا الزاما بيش فعال نيستند ، بنابراين تنها به كودكان پر جنب و جوش توجه نكنيد . كودك ممكن است تنها كم توجه باشد و حين درس مرتبا بخوابد . تشخيص اين كودكان مشكل است . آينده اين كودكان در گرو هوشياري شماست .

مقررات ساده و مشخصي براي كلاس وضع كنيد .

نظم حاكي بر كلاس به شكل گيري توانمندي هاي اين كودك كمك مي كند .

نيمكت يا صندلي اين كودكان را كنار پنجره يا جايي كه ممكن است باعث حواس پرتي او شود ، قرار ندهيد .

اين كودكان را در يك گروه كلاسي عضو كنيد تا كارهايش را به صورت گروهي انجام دهد .

در صورت امكان از خطاهاي كوچك چشم پوشي كنيد .

اين كودكان را زود به زود تشويق كنيد ، آنان به پاداش هاي پياپي در زمان كوتاه نياز دارند .

تماس چشمي خود را با اين كودكان به طور مستمر حفظ كنيد و او را زود به زود نگاه كنيد .

به كودكان بيش فعال . كم توجه زمان كافي براي پاسخ دهي بدهيد زيرا برخي از آنان تحليل ذهنشان كند است . بنابراين بيشتر از آنچه فكر مي كنند كافي است به آنها زمان بدهيد .

از حركات دست و چهره و وسايل كمك آموزشي براي تدريس استفاده كنيد .

تا حد امكان درس را مفرح تدريس كنيد . علاقه مندي كودك به درس مانع تشديد كم توجهي او خواهد شد .

به ياد داشته باشيد كه اين كودكان در خواندن يا نوشتن مشكل دارند .

اشتباهات و غلط هاي اين كودكان در دروس رياضي و ديكته كاملا ناشي از بي دقتي آنهاست .

اين كودكان نياز دارند كه وسط كلاس هاي طولاني يا امتحان تنفسي داشته باشند ، براي اين كار مي توانيد سوالات امتحاني را در چند مرحله به آنها بدهيد .

به اين كودكان اجازه دهيد كه در صورت نياز از جاي خود برخيزند .

سعي كنيد از رنگها ، به خصوص مواد ديداري ( مثل نقاشي ، مجسمه ، عكس و فيلم  ) و مواد لمسي ( مثل گچ ، خمير و ... ) بيشتر استفاده كنيد . نتيجه بررسي ها نشان داده است كه اين كودكان در يادگيري از راه ديدن و لمس كردن وضغيت بهتري دارند .

درس را تكرار كنيد .

كمك كنيد تا بتوانيد تخمين بزنند كارشان چقدر طول خواهيد كشيد . اين مهارت مهمي براي آينده آنهاست .

در مطالعات نشان داده اند كه در زمان لبخند زدن نسبت به حالت معمول يا اخم كرده ، واكنشهاي مناسبتري نشان مي دهد . در پاسخ به درخواست كمك كودك ، لبخند بزنيد .

اين كودكان اغلب مي ترسند كه كمك بخواهند ، بايد آنها را به اين كار تشويق كنيد . لبخند شما ، تماس چشمها ، ايستادن كنار آنها ، پايين آمدن تا قد دانش آموز مواردي هستند كه به ارتباط شما با اين كودكان كمك مي كند .

اجازه ندهيد كودك به كمك شما يا ساير دانش آموزان وابسته شود.

هرگز نخواهيد كه كودك مبتلا به بيش فعالي . كم توجهي دارويش را مقابل ساير دانش آموزان بخورد .

همه كودكان بيش فعال . بي توجه يك مشكل ندارند . ممكن است يكي در شروع كار مشكل داشته باشد و ديگري در خاتمه كار .

در برخورد با اين كودكان ، صبور و منعطف باشيد .

به خاطر بسپاريد كه آينده اين كودكان به آگاهي و احساس مسووليت شما وابسته است .

اگر چه ترس از مدرسه ممكن است در كودكان دوره هاي مختلف تحصيلي وجود داشته باشد ولي كودكان كلاس اول نوع ترسشان با كودكان دوره هاي ديگر متفاوت است .

روان شناسان معتقدند ترس يك حالت هيجاني نسبت به يك خطر يا يك محرك مضر است كه شخص از آن آگاه است . عامل ترس مي تواند يك شي ء باشد ، يك انسان يا مساله و موقعيت مشخص . از طرف

ديگر بايد به خاطر داشت كه به طور كلي ترس مفيد است ، چون از ما محافظت مي كند . وقتي شيري را مي بينيم نياز به فكر كردن نداريم . وقتي از يك خيابان شلوغ عبور مي كنيم ، خوب است كه كمي

بترسيم . اين نوع ترسها براي ادامه ي زندگي و حفظ حيات ما لازم است اما برخي از ترسهاي بي حاصل را ياد مي گيريم ، مثل ترس از عنكبوت .

تعريف مدرسه هراسي يا ترس از مدرسه : ترس غير منطقي از مدرسه ، واژه به معني امتناع از مدرسه رفتن است و يكي از نشانه هاي اضطراب جدايي از والدين ،

خانه ، خانواده يا شرايطي است كه كودك به آن دلبسته و وابسته است . امتناع از مدرسه رفتن در هر سني ديده مي شود اما معمولا در ابتداي هر مقطع تحصيلي به صورت

واضح تر و عيني تر خود را نشان مي دهد . تقريبا اين مساله در ميان دختر ها و پسرها در سنين آغاز مدرسه به صورت يكسان ديده مي شود اما در سطوح بالاتر با اندكي

تفاوت از يكديگر سبقت مي گيرند . اين مساله در خانواده هايي كه بچه ها با فاصله هاي زياداز يكديگر متولد مي شوند ، شايع تر است .

علل ترس از مدرسه : نقش والدين در اضطراب جدايي در سنين شش يا هفت سالگي مصادف است با ساخت طرح واژه هايي از محيط اطراف كه از سوي نزديك ترين افرادبه فرد انتقال داده مي شود . كودك شش يا هفت ساله آمادگي بسيار زيادي براي دريافت ، ذخيره وحفظ اطلاعاتي  دارد كه نزديكان ، به خصوص پدر و مادر و خواهر و برادر ، درباره ي يك شي ء ، مساله ، مكان يا فرد به او مي دهند . هر گونه برداشت منفي و انتقال آن به كودك ، التهاب ، دلواپسي ، تشويش ، اضطراب و ناراحتي يا آرامش ،انگيزه مثبت ، تلاش و كوشش ، شادماني و هيجانات مثبت مي تواند در واكنش كودك موثر باشد . آنچه والدين به صورت احساس ، افكار ، اعمال و گفتار به فرزندشان انتقال مي دهند به خصوص در اين سن او را نسبت به حضور يا عدم حضور ( مثلا در مدرسه و كلاس ) تهييج مي كند . ايجاد باورهاي غلط نسبت به معلم ، ايجاد ياس و يا نااميدي ازآينده ، بيان و ابراز تشويق و نگراني از چگونگي حضور بچه ها در مدرسه و ... حساسيت منفي و واكنش عاطفي او را در پي خواهد داشت و هر گونه تاكيد و تحريك كودك در اين شرايط به حضور در مدرسه ، شدت واكنشها را افزوده و نتيجه منفي به بار مي آورد . عامل ديگر ، اضطراب كودك از جدا شدن و از دست دادن تكيه گاه ، پناهگاه و وابستگي به مادر است . معمولا مادران سعي در وابسته كردن كودكان به خويش دارند ، به طوري كه كودك در طولاني مدت و هنگام وارد شدن به محلي ناآشنا يا تغيير مكان بدون حضور مادر دچار نوعي حالات اضطراب به نام اضطراب جدايي مي شود كه خصوصيات آن اضطراب شديد موقع جدا شدن از افرادي است كه كودك وابستگي مهمي نسبت به آنها دارد . اين وابستگي مي تواند به خانه يا محيط هاي آشنا هم باشد . گاهي در بچه ها هنگام جدا شدن از مادر حتي نشانه هايي از هراس هم ديده مي شود كه از آنچه كه از سطح رشد آنها انتظار مي رود ، فراتر است . اختلال اضطراب جدايي در موارد زير تشديد مي شود : افزايش فعاليت سيستم عصبي نور آدرنرژيك ، علل ژنتيك ، خانواده هاي تك والدي ، خانواده هايي با روابط بسيار نزديك و عاطفي ، خصوصيات سرشتي كودك مانند كودكان خجالتي و درون گرا ، محيط پر از استرس و مشكلات خانوادگي ، الگوي وابستگي ناايمن و غير سالم در كودك و محيط هاي جديد و نا آشنا .

نكته اي كه دانستن آن براي والدين مهم است ، آماده سازي فرزندان براي پذيرش روزهاي اول مدرسه است . والدين نبايد تجارب ، افكار و بازخوردهاي منفي خود را به كودكان و نوجوانان انتقال دهند بلكه با تاكيد بر مراحل مختلف رشد كودك و نوجوان و تغييرات هر مرحله ، بايد رفتارهاي خود را متناسب با آن تغيير دهند .

والدين هرگز احساسات و ترس در كودك را بي ارزش نشمارند و هيچ موقع به خاطر ترسيدنش او را تحقير نكنند و بدانند كه بي توجهي به چيزهايي كه او را مي ترساند ، كمكي به حل مشكل نمي كند . از او بخواهند علت ترسش را بگويد و درباره ي آن با او صحبت كنند . اين راه درصورتي كه ترس كودك ناشي از وقوع يك اتفاق تحريك كننده باشد ، بسيار مفيد است .

در سنين ابتدايي از ترساندن بچه ها ، ايجاد رعب و ترس از معلم ، تشبيهات ( اگر بچه ي خوبي نباشي ، مي گم معلم تو را تو كلاس حبس كند ) خودداري كنند . خاطرات ، يادواره هاو تجارب مثبت ، شاد و جالب خود را با معلم هاي دوره ي ابتدايي با بچه ها در ميان بگذارند و از معلمها با القاب خوب ياد كنند . آنها را مهربان و دلسوز بدانند و به بچه ها انتقال دهند . پيش از آغاز مدرسه آنها را با مسوولين ، معلم ها و محيط مدرسه آشنا كنند .

به هيچ وجه به دليل ضعف در فهم يا انجام تكاليف ، كودك را تنبيه يا توبيخ نكنند . بچه هاي ديگر را به رخشان نكشند ، تفريحات آنها را محدود نكرده و دليلش را مدرسه رفتن قلمداد نكنند .

بچه ها را در دوره ي ابتدايي به خود وابسته نكنند ، سعي كنند روشهايي را به آنان بياموزند و بگذارند خودشان با كمك و ياري والدين در حد اعتدال تكاليفشان را انجام دهند.

براي جلوگيري از انزواطلبي و دوري گزيني سعي كنند از دبيران در منزل استفاده نكنند . آنها را تا مي توانند در محيط هاي آموزشي و حضور در جمع قرار دهند .

در موارد بسيار شديد لازم است كودك با همكاري مربيان به طور تدريجي و در زمان هاي كوتاهتر ، جدايي از والدين را تجربه كند .

بهتر است ساعاتي را كه كودك به مدرسه مراجعه مي كند ، به بهترين نحو همراه والدين سپري كند تا هم تشويقي براي حضور او در مدرسه باشد و هم از نظر رواني ساعات جدايي از والدين را به اين وسيله جبران كند . اين توصيه به خصوص درباره ي كلاس اولي ها و اوايل سال تحصيلي بسيار مهم است .

براي پيشگيري از بيش فعالي كودكان ، به خانواده ها توصيه مي شود به نكات زير توجه كنند :

هر چه قدر مي توانيد درباره ي اين بيماري بياموزيد ، هر چقدر بيشتر بدانيد مي توانيد به كودكتان بيشتر كمك كنيد .

از رفتارهاي تند و خشن با كودك خود بپرهيزيد .

مقررات مشخص و ساده اي براي كودكتان وضع كنيد و به او بگوييد چه كاري مي تواند انجام دهد .

محيط آرامي را براي مطالعه ي كودكتان در دوران مدرسه فراهم كنيد .

كودكتان را وقتي كار صحيح انجام مي دهد تشويق كنيد .

با ساير والدين كه مشكل مشابه شما را دارند صحبت كنيد . در اين تماس ها مي توانيد از تجربه و حمايت عاطفي آنها بهره مند شويد .

مرتبا با معلم فرزندتان در تماس باشيد . رفتارهاي كودكتان را در منزل به معلم وي اطلاع دهيد و از رفتارش در مدرسه بپرسيد .

به كودكتان ياد بدهيد كه به خود بگويد صبر كن ، كمي بيشتر دقت كن . حالا انجام بده . اين روش رفتار تكانشي او را كاهش مي دهد .

( در صورت مشاهده رفتارهايي از كودكتان از قبيل انجام كارها به طور نيمه كاره ، عدم تلاش ذهني براي انجام تكاليف ، فعاليت و تحرك بدني بسيار بالا حتي زماني كه مشغول بازي نيستند ، گم كردن پي در پي وسايل شخصي و نداشتن تمركز و دقت بالا در انجام كارها ، لازم است كه وي را به متخصصان روان پزشكي كودك نشان دهيد تا با انجام اقداماتي از قبيل رفتار درماني ، گفتار درماني و اقدامات توان بخشي به او آموزش چگونگي افزايش تمركز روي كارها داده شود .

هرگز فراموش نكنيد كه شما بهترين حامي فرزندتان هستيد .